W Polsce mieszkańcy mogą współdecydować i mieć wpływ na sposób funkcjonowania usług publicznych świadczonych przez samorząd lokalny. Dotyczy to szkół, przedszkoli, żłobków, domów kultury, obiektów sportowych, usług opiekuńczych, transportu publicznego czy placówek pomocy społecznej.
Czego mogą dotyczyć sprawy usług publicznych?
- edukacja publiczna – funkcjonowanie szkół, przedszkoli, żłobków, przyjęcia dzieci, zmiany sieci szkół, organizacja zajęć dodatkowych.
- usługi opiekuńcze i pomoc społeczna – świadczenia opiekuńcze, miejsca w DPS (Dom Pomocy Społecznej), przydział mieszkań komunalnych.
- kultura, sport, rekreacja – funkcjonowanie domów kultury, bibliotek, boisk, sal sportowych, basenów.
- transport publiczny – rozkład jazdy, lokalizacja przystanków, ceny biletów, zniżki
- organizacja miejskich wydarzeń i zajęć dla mieszkańców.
Jako mieszkaniec:
- masz prawo zabiegać o dostęp do usług publicznych na równych zasadach,
- możesz zgłaszać uwagi do funkcjonowania transportu publicznego i cen biletów
- gmina ma obowiązek prowadzić konsultacje przy istotnych zmianach w ofercie usług publicznych,
- możesz wnioskować o informację publiczną dotyczącą każdej usługi świadczonej przez miasto,
- w wielu sprawach można szybciej działać w grupie (np. rodziców, sąsiadów czy mieszkańców osiedla).
Jakie procedury i możliwości ma mieszkaniec?
1.Wniosek o dostęp do usługi lub przyjęcie do placówki
- jest składany do dyrektora szkoły, przedszkola, żłobka lub ośrodka pomocy społecznej na podstawie ustawy o systemie oświaty, pomocy społecznej lub uchwały rady miasta.
2.Konsultacje społeczne dotyczące usług publicznych
- są organizowane przy planowanych zmianach np. likwidacji szkoły, zmianach w kursowaniu komunikacji miejskiej, podwyżkach cen biletów
- mieszkańcy mogą zgłaszać uwagi i opinie w wyznaczonym terminie
3.Złożenie wniosku, petycji lub skargi do rady gminy
- dotyczy np. poprawy warunków w przedszkolu, remontu boiska, wydłużenia kursowania autobusu,
- jest rozpatrywana przez urząd lub właściwą komisję rady miasta/gminy.
5.Prawo do informacji publicznej
- możesz zapytać urząd np. o koszty utrzymania żłobków, cenniki usług, dotacje dla klubów sportowych,
- wniosek składa się pisemnie, mailowo lub przez ePUAP.
6.Udział w budżecie obywatelskim
- możesz zgłosić projekt np. modernizacji placu zabaw, stworzenia świetlicy sąsiedzkiej, czy zakupu sprzętu sportowego,
- projekty poddawane są pod głosowanie mieszkańców.
