W Polsce mieszkańcy mają prawo uczestniczyć w decyzjach dotyczących ochrony środowiska i przyrody. W wielu przypadkach mogą składać wnioski, uwagi i brać udział w postępowaniach administracyjnych.
Czego mogą dotyczyć sprawy środowiskowe?
- wycinka drzew i krzewów,
- budowa i lokalizacja inwestycji mogących oddziaływać na środowisko,
- decyzje środowiskowe dla inwestycji,
- ochrona terenów zielonych i parków,
- zagospodarowanie terenów zielonych i planowanie nowych,
- programy ochrony powietrza, wody i przyrody,
- postępowania dotyczące hałasu, zanieczyszczeń i odpadów,
- tworzenie obszarów chronionych i pomników przyrody.
Jako mieszkaniec lub mieszkanka:
- masz prawo żądać informacji o inwestycjach i wycinkach,
- możesz składać pisma i petycje w sprawach ochrony środowiska,
- masz prawo do udziału w konsultacjach i postępowaniach,
- możesz wnosić wnioski o ustanowienie pomników przyrody lub ochronę terenów zielonych,
- w większych sprawach (np. decyzje środowiskowe) warto działać w grupie lub przez lokalne stowarzyszenie; wtedy można mieć status strony w postępowaniu.
Jakie są procedury?
Wniosek o wycięcie drzewa lub sprzeciw wobec wycinki
- zgłasza go właściciel nieruchomości lub zarządca terenu,
- mieszkańcy mogą składać uwagi w procedurze lub wnioskować o ustanowienie drzewa pomnikiem przyrody,
- urząd ma obowiązek umożliwić wgląd w decyzję i udostępnić informacje o planowanej wycince.
Udział w postępowaniu o decyzję środowiskową
- dotyczy większych inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko (drogi, hale produkcyjne, centra handlowe),
- w trakcie postępowania mieszkańcy mogą składać uwagi i wnioski,
- gmina publikuje obwieszczenie o rozpoczęciu postępowania,
- aktywiści mogą zostać stroną w sprawie (jeśli są formalnie organizacją lub reprezentują społeczność),
Prawo do informacji o środowisku
- każdy może wnioskować do urzędu o udostępnienie informacji o stanie środowiska lub o wydanych decyzjach środowiskowych,
- nie trzeba wykazywać interesu prawnego,
- urząd ma obowiązek udzielić informacji w terminie 14 dni.
Zgłoszenie pomnika przyrody
- mieszkańcy mogą wystąpić do rady gminy o uznanie drzewa lub grupy drzew za pomnik przyrody,
- wniosek zawiera lokalizację, zdjęcie, uzasadnienie i opis wartości przyrodniczych.
Konsultacje społeczne w sprawach środowiskowych
- obowiązkowe przy większych inwestycjach i miejscowych planach zagospodarowania,
- mieszkańcy mogą zgłaszać wnioski i uwagi w wyznaczonym terminie,
- urząd ma obowiązek rozpatrzyć i podać do publicznej wiadomości sposób ich rozpatrzenia.
